Wednesday, 10 July 2024

ลักซ์ (Lux) คืออะไร? ความส่องสว่างในชีวิตประจำวัน

ลักซ์ (Lux) คือ

คุณเคยสงสัยหรือไม่ว่าความเข้มของแสงวัดได้อย่างไร หรือเหตุใดสภาพแวดล้อมบางแห่งจึงดูสว่างเต็มที่ในขณะที่สภาพแวดล้อมอื่นๆ รู้สึกสลัวและไม่น่าดึงดูดใจ คำตอบอยู่ในแนวคิดที่เรียกว่า “ลักซ์ Lux”

ไม่ว่าคุณจะออกแบบพื้นที่สำนักงาน ตั้งสตูดิโอถ่ายภาพ หรือแค่สงสัยเกี่ยวกับการจัดแสง การทำความเข้าใจเกี่ยวกับลักซ์สามารถช่วยให้คุณตัดสินใจได้อย่างมีข้อมูล ในบทความนี้เราจะเจาะลึกว่าลักซ์คืออะไร วิธีวัด และการใช้งานจริง

ลักซ์ Lux คืออะไร?

ลักซ์ (Lux สัญลักษณ์: lx) เป็นหน่วยความสว่างที่ใช้ในระบบหน่วยสากล (SI) โดยจะวัดปริมาณแสงที่ตกกระทบบนพื้นผิว ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการพิจารณาว่าพื้นที่จะรู้สึกสว่างแค่ไหน

ในทางเทคนิคแล้ว 1 ลักซ์เท่ากับ 1 ลูเมนต่อตารางเมตร

ลูเมนจะวัดปริมาณแสงที่มองเห็นทั้งหมดที่ปล่อยออกมาจากแหล่งกำเนิด ในขณะที่ Lux จะวัดปริมาณว่าแสงนั้นกระจายไปทั่วพื้นที่อย่างไร โดยในความหมายของลูเมน (Lumen) คือความสว่างของหลอดไฟนั้นๆ ที่สายตามนุษย์จะมองเห็นได้เช่นปรกติแล้วหลอดไฟ LED 15W จะมีค่าประมาณ 1500ลูเมน

หลักการ

ตัวอย่างค่าลักซ์ในชีวิตประจำวัน

หากต้องการกำหนดจำนวน 1 ลักซ์ตามบริบท ตัวอย่างของลักซ์ที่มีช่วงกว้างของสภาพแสงโดยรอบตามธรรมชาติจะแสดงไว้ในตารางด้านล่าง:

สภาพแสงธรรมชาติค่า Lux
แสงแดดโดยตรง32,000 ถึง 100,000
แสงแดดในร่ม10,000 ถึง 25,000
กลางวันมืดครึ้ม1000
ช่วงพระอาทิตย์ขึ้น400
แสงจันทร์ (พระจันทร์เต็มดวง)1
กลางคืน (ไม่มีพระจันทร์)< 0.01

 

อย่างไรก็ตามค่าลักซ์ของไฟส่องสว่างภายในอาคารโดยทั่วไปจะอยู่ที่ 1,000 ลักซ์หรือต่ำกว่า ดังที่เห็นได้ในตัวอย่างการติดตั้งระบบไฟส่องสว่างเชิงพาณิชย์ต่อไปนี้:

สภาพแวดล้อมค่า Lux มาตรฐาน
โรงหนังโรงพยาบาล1,000
ซุปเปอร์มาร์เก็ต สนามกีฬา750
โรงงาน750
สำนักงาน โชว์รูม ห้องปฏิบัติการ ห้องครัว500
ช่องโหลดคลังสินค้า300 ถึง 400
ห้องเรียนโรงเรียน หอประชุมมหาวิทยาลัย250
ทางเดินสาธารณะ ปล่องบันได200
ทางเดินคลังสินค้า100 ถึง 200
บ้าน โรงละคร150
ห้องนั่งเล่นสำหรับครอบครัว50

ความสำคัญของความสว่าง Lux ?

Lux เป็นปัจจัยสำคัญในด้านต่างๆ ตั้งแต่สถาปัตยกรรมไปจนถึงการถ่ายภาพ:

  1. พื้นที่ทำงาน: แสงสว่างที่เหมาะสมมีความสำคัญต่อประสิทธิภาพการทำงานและความสะดวกสบายในสภาพแวดล้อมการทำงาน โดยทั่วไปแล้วสำนักงานต้องการระดับความสว่าง 300-500 ลักซ์เพื่อให้แน่ใจว่าพนักงานจะมองเห็นได้ชัดเจนโดยไม่เมื่อยล้าสายตา
  2. ความปลอดภัย: แสงสว่างที่เพียงพอในพื้นที่สาธารณะ เช่น ถนนและลานจอดรถจะช่วยเพิ่มความปลอดภัยโดยการปรับปรุงการมองเห็น ไฟถนนมักจะให้แสงสว่างประมาณ 10-20 ลักซ์ ซึ่งช่วยให้คนเดินถนนและผู้ขับขี่มองเห็นสภาพแวดล้อมได้
  3. การถ่ายภาพและวิดีโอ: การจัดแสงถือเป็นสิ่งสำคัญในการถ่ายภาพและวิดีโอคุณภาพสูง ช่างภาพและช่างถ่ายวิดีโอมักใช้เครื่องวัดลักซ์เพื่อให้แน่ใจว่าฉากของตนมีแสงสว่างเพียงพอ ซึ่งสามารถอยู่ในช่วงตั้งแต่สองสามร้อยถึงหลายพันลักซ์ ขึ้นอยู่กับสถานที่
  4. สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี: แสงมีอิทธิพลต่อจังหวะการเต้นของหัวใจ อารมณ์ และความเป็นอยู่โดยรวมของเรา แสงธรรมชาติซึ่งสามารถเกิน 10,000 ลักซ์ มีประโยชน์ในการรักษานาฬิกาภายในและเพิ่มอารมณ์

การวัดความสว่างของแสงลักซ์

ในการวัดลักซ์คุณต้องมีเครื่องวัด Lux meter ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ใช้วัดความเข้มของแสงในพื้นที่เฉพาะ คำแนะนำโดยย่อเกี่ยวกับวิธีการใช้งานมีดังนี้:

  • เปิดเครื่องวัด: ตรวจสอบให้แน่ใจว่าได้ปรับเทียบมิเตอร์อย่างถูกต้อง
  • วางเครื่องวัดในตำแหน่งที่ต้องการวัด: วางเซ็นเซอร์ในตำแหน่งที่คุณต้องการวัดความเข้มของแสง
  • อ่านค่าการวัด: อุปกรณ์จะแสดงระดับ Lux โดยระบุว่ามีแสงตกกระทบบริเวณนั้นมากน้อยเพียงใด

บทสรุป

การทำความเข้าใจเกี่ยวกับ Lux เป็นสิ่งสำคัญสำหรับการสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย สะดวกสบาย และเอื้อต่อประสิทธิภาพการทำงาน ไม่ว่าคุณจะเป็นสถาปนิก ช่างภาพ หรือเพียงผู้ที่สนใจเรื่องการจัดแสง การรู้วิธีวัดและตีความลักซ์สามารถช่วยให้คุณได้รับแสงสว่างที่สมบูรณ์แบบสำหรับทุกพื้นที่

ด้วยการใส่ใจกับระดับ Lux คุณสามารถมั่นใจได้ว่าพื้นที่ของคุณไม่เพียงแต่มีประโยชน์ใช้สอยเท่านั้น แต่ยังช่วยเพิ่มความเป็นอยู่และประสิทธิภาพของผู้ที่ใช้งานอีกด้วย ดังนั้นครั้งต่อไปที่คุณพบว่าตัวเองกำลังปรับไฟ จำไว้ว่ามันเป็นเรื่องของลักซ์ทั้งหมด